Kokarde

In september 2012 verschijnt aan de vooravond van de talloze herdenkingen, tentoonstellingen, symposia enz. ter gelegenheid van de herdenkingen 200 jaar Koninkrijk en 200 jaar Grondwet in de periode 2013-2015 mijn boek:

KOKARDE, Patriotten en Oranjeklanten op weg naar 1813-1815.

Rond Kokarde zullen tal van activiteiten worden georganiseerd waarover later meer.

KOKARDE, het boek gaat over vijftig mensen die een rol hebben gespeeld in de belangrijke periode 1780 -1815. Patriotten en Oranjeklanten van geheel verschillende signatuur: Prinsen, boeren en burgers, politici, kunstenaars, schrijvers, toneelspelers, landbouwkundigen, pedagogen, juristen, architecten, waterbouwkundigen, admiraals, ontdekkingsreizigers enz.  Het boek is gemaakt voor een breed publiek en rijk geïllustreerd met vaak uniek beeldmateriaal

De vijftig personen die aan bod komen zijn:

KOKARDE

Patriotten en Oranjeklanten op weg naar 1813/1815

INLEIDING

1

WILHELMINA VAN PRUISEN

1751-1820

Een onversaagde vorstin

Dochter van Prins August Willem van Pruisen. Zij groeide op aan het hof van haar oom Frederik de Grote en trouwde op 16 jarige leeftijd met Willem V. Wilhelmina was een krachtige persoonlijkheid. Haar aanhouding bij Goejanverwellesluis zorgde voor een omwenteling.

2

WILLEM GEORGE FREDERIK VAN ORANJE-NASSAU

1774-1799

De vrolijke Fritz

De charmante weinig bekende tweede zoon van stadhouder Willem V en Wilhelmina van Pruisen. Een moedig soldaat, die op jeugdige leeftijd stierf in Padua.

3

JOAN DERK, BARON VAN DER CAPELLEN TOT DEN POL

1741-1784

Aan het volk van Nederland

Spraakmakende Patriot die met zijn brochure “Aan het volk van Nederland”, een steen in de vijver wierp. Hij werd geboren in Tiel, ging naar school in Den Bosch en Utrecht, woonde in Ootmarsum  en stierf in Zwolle

4

JAN HENDRIK VAN KINSBERGEN

1735 – 1819

Een geboren Vechtersbaas

Hij werd geboren in Doesburg, maakte carrière als zeeofficier, vocht in Russische dienst tegen de Turken en voor Nederland tegen de Engelsen in de Vierde Engelse Oorlog. Hij woonde in Elburg en deed veel voor die stad en sleet zijn laatste jaren in Apeldoorn

5

JOHANNES DE GRAAFF

1729-1813

Leven op de Gouden Rots

Geboren en getogen op Sint Eustatius. Hij ging de geschiedenis in als de man van “The First Salute’, dat wordt beschouwd als een eerste erkenning van de Verenigde Staten. In zijn tijd was Sint Eustatius een smokkelnest waarvan de Amerikanen profiteerden tot woede van de Engelsen

6

GEERT REINDERS

1737 - 1815

Bestrijder van de veepest

Een Groningse molenaarszoon die naam verwierf als bestrijder van de veepest met behulp van inenting. Daarnaast stond hij aan de wieg van het verzekeringswezen, te beginnen met de brandverzekering. Hij was een bekwaam en veel gevraagd bestuurder

7

HIERONYMUS VAN ALPHEN

1746-1803

Jantje zag eens pruimen hangen

Als weduwnaar met kleine kinderen besloot de advocaat Van Alphen de opvoeding zelf ter hand te nemen. Hij stuitte op het probleem, dat er in Nederland geen kinderboeken waren en besloot daar in te voorzien met gedichtjes voor kinderen. De versjes waren in eerste instantie bedoeld voor zijn eigen kinderen, maar werden een bestseller toen ze werden uitgegeven. Van Alphen woonde onder meer in Utrecht, Den Haag en Leiden.

8

BELLE VAN ZUYLEN

1740-1805

Madame de Charrière

Belle van Zuylen woonde in haar jonge jaren afwisselend op Slot Zuylen in Maarssen en in het centrum van Utrecht. Zij was buitengewoon intelligent, beoefende verschillende studies, correspondeerde met de groten van haar tijd in heel Europa. Na haar huwelijk verhuisde zij naar Zwitserland. Haar boeken en brieven zijn vrijwel uitsluitend in het Frans geschreven en daardoor heeft zij in landen waar Frans wordt gesproken meer bekendheid dan in Nederland.

Inmiddels hebben vertalingen in het Duits, Engels, Nederlands en Japans en zelfs artikelen in het Turks en Servisch haar naam verder verbreid.

9

PETRUS CAMPER

1722-1789

Een dokter die van aanpakken wist

Opmerkelijk Friese arts en geleerde, die werd geboren in Leiden en daar studeerde. Hij werd benoemd als hoogleraar in Franeker. Behalve korte onderbrekingen in onder meer Amsterdam, woonde hij na zijn huwelijk voor het grootste groot deel van zijn leven in Friesland. Hij hield zich met de meest uiteenlopende aspecten van de medische wetenschap bezig.

10

RHIJNVIS FEITH

1753-1824

De Bard der IJsselbaren

“Uren, maanden, dagen, jaren, vliegen als een schaduw heen”. Eén van de weinige versregels van deze in zijn tijd beroemde dichter die menigeen nog kent. Feith werd geboren in Elburg, maar leefde en dichtte vele jaren op zijn buiten Boschwijk bij Zwolle.

11

JULIANA CORNELIA DE LANNOY

1738 - 1782

De Sappho van de Nederlanden

De herinnering aan deze in haar tijd hoog geprezen dichteres wordt levend gehouden in het museum dat is gevestigd in haar woonhuis in Geertruidenberg

12

ROBERT JACOB GORDON

1743-1795

De ontdekker van Zuid-Afrika

Gordon werd geboren in Doesburg in een van oorsprong Schotse officiersfamilie. Hij werd commandant in Kaapstad en maakte reizen tot ver in de binnenlanden. Als één der eerste legde hij in tekst en tekeningen het leven van mens en dier vast in voor de meeste Europeanen nog volstrekt onbekende gebieden.

13

KAAT MOSSEL

1723-1798

Rellen in Rotterdam

Felle Rotterdamse Oranjeklant die een van de aanstichters was van de rellen gericht tegen de Patriotten. Zij werd gevangen genomen, verdedigd door Willem Bilderdijk en door de Orangisten als een held vereerd.

Kaat Mossel. Museum Rotterdam

14

TONCO EN JAN MODDERMAN

1745-1802 en 1747 -1790

Hoogvliegers

Twee Groningse ondernemers, patriotten en bestuurders, die als eersten in Nederland een ballonvaart organiseerde naar voorbeeld van de gebroeders Montgolfier

15

MARTINUS VAN MARUM

1750-1837

Een wetenschappelijke duizendpoot

De geleerde en uitvinder werd geboren in Delft, maar vond zijn draai in Haarlem als directeur van de verzameling van Pieter Teyler van der Hulst, wiens collectie de basis vormde voor het Teylers Museum. Eén van de meest spectaculaire apparaten van Martinus van Marum is de gigantische elektriseermachine die nog altijd te zien is in het Teylers Museum

16

BOUDEWIJN DONKER CURTIUS

1746-1832

Een bedaagd man in een roerige tijd

Integere en intelligente jurist, die veel te lijden had van de rellen in zijn woonplaats Den Bosch. Hij was adviseur van Napoleon

17

BETJE WOLFF

1738 – 1804

Een ondeugende meid

Zij werd geboren in Vlissingen en trouwde na een jeugdige misstap met de veel oudere dominee Wolff bij wie zij ging wonen in de Beemster. Na de dood van de dominee ging zij samenwonen met haar vriendin Aagje Deken. Samen schreven zij maatschappijkritische boeken met als gevolg dat de twee na de omwentelingen van 1787 naar Frankrijk moesten vluchten.

18

WILLEM BILDERDIJK

1756-1787

“Poëzie is de uitstorting des gevoels”

Dramatische dichter, fervent Oranjeklant waardoor hij vaak in de problemen kwam. Hij werd geboren in Amsterdam, woonden in Leiden, Londen, Duitsland. Verliet zijn vrouw, ging samen wonen met de dochter van de schilder Schweickhardt, verloor verschillende kinderen en stierf tenslotte in Haarlem

19

GERRIT PAAPE

1752-1803

De schrijvende patriot

Een geestig en fel schrijver, die zijn leven begon als leerling in een Delftse pottenbakkerij, maar zich weldra geheel bezig hield met het schrijven van verhalen en toneelstukken die nog altijd goed leesbaar zijn. Hij roerde zich telkens weer in de strijd tegen Oranje en de regenten met als gevolg dat hij in 1787 hals over kop de vlucht moest nemen

20

PIETER VREEDE

1740 – 1837

Een man van principes

Hij belandde tegen wil en dank in de Leidse textielindustrie, had een ongelukkig huwelijksleven met een hysterische vrouw, was één der auteurs van het “Leids Programma”, een soort grondwet, voerde een legertje patriotten aan, moest vluchten voor de Pruisen, zette een textielfabriek op in Lier en toen hij daar werd verdreven begon hij opnieuw in Tilburg

21

HERMAN WILLEM DAENDELS

1762 – 1818

Een eigengereid man

Veroorzaakte als fel patriot een opstand tegen de prins in Hattem en Elburg. Schaakte een meisje en vluchtte met haar naar Duitsland en daarna naar Frankrijk. Zette een ‘Bataafs’ legertje op en speelde een belangrijke rol bij het binnen trekken van de Fransen. Hij eindigde zijn carrière als gouverneur op Java en daarna in Guinee (Afrika)

22

EMILIE FIJNJE-LUZAC

1744-1788

Op de vlucht voor Oranje

Dochter van Johan Luzac, de uitgever van de in heel Europa gelezen ‘Gazette de Leyde’, een in het Frans gestelde krant die grote sympathie toonde voor de Amerikaanse vrijheidsstrijd. Emilie trouwde met de Patriottische dominee Wybo Fijnje, die naar voorbeeld van zijn schoonvader een krant begon in Delft. Het paar kwam tot grote welstand, maar bij de komst van de Pruisen moesten zij vluchtten via Antwerpen naar Sint Omaars in Frankrijk. Emilie hield tot haar dood een nauwgezet dagboek bij hetgeen een indringend beeld geeft van het leven van de vluchtelingen in de periode 1787 - 1795

23

CHARLES HOWARD HODGES

1764 -1837

Portraitist van de elite

Hodges was een tekenaar en kunstschilder die vanuit Londen zaken deed in Nederland. Om zijn Engelse schuldeisers te ontvluchtten emigreerde hij naar Nederland, waar hij zich ontpopte tot de schilder van de society. Ieder die iets in de melk te brokken had liet zich door hem portretteren van Schimmelpenninck tot Lodewijk Napoleon. Zijn erfenis bestaat uit een enorme hoeveelheid trefzekere portretten van zowel Patriotten als Oranjeklanten

24

CORNELIS KRAIJENHOFF

1758-1840

Dienaar van vele heren

Zoon van een Nijmeegse officier en bierbrouwer, studeerde medicijnen, maar had vooral belangstelling voor natuurkunde en fortenbouw. Als officier werd hij door Daendels na de inval in 1795 naar Amsterdam gestuurd om het stadsbestuur te bewegen de kant van de Fransen te kiezen. Als Minister van Oorlog onder Lodewijk Napoleon was hij de ontwerper van Fort Amsterdam

25

MARTEN CORVER

1727-1794

Een theaterdier

In de tijd van Corver bloeide het toneel meer dan ooit. Corver spande zich in om zijn spel op de moderne Franse wijze te presenteren. Een toneelvoorstelling vulde een hele avond en bestond uit een komedie, pantomime en een drama. Aan het decor en allerlei ‘kunst en vliegwerk’ werd veel aandacht besteed. De verlichting vond plaats met kaarsen en olielampjes hetgeen tot grote ongelukken kon leiden zoals de verschrikkelijke brand in de Amsterdamse Schouwburg.

26

ABRAHAM VAN DER HART

1747 -1820

Toparchitect

De naam van deze sympathieke en eenvoudige bouwmeester is vrijwel vergeten, maar zijn gebouwen in de neoclassicistische stijl zijn nog overal te bewonderen, onder meer het Maagdenhuis in Amsterdam, het Paviljoen en het Hodsonhuis in Haarlem en tal van woonhuizen. Van der Hart gaf leiding aan de openbare werken in Amsterdam. Hij stuurde zijn leerling naar de beroemde gebroeders Adam in Londen en nam hun stijl over.

27

JAN FREDRIK HELMERS

1767 - 1813

Dichter en Bouwer

Weinigen weten dat de man naar wie drie straten in Amsterdam zijn genoemd, een aannemer was met literaire aspiraties. Hij was lid van allerlei dichtgenootschappen, schreef vele verzen, was gek op toneel en gaf op eigen kosten een cultureel blad uit.

28

Mr. JONAS DANIËL MEIJER

1780-1834

“Een advocaat is in niemands dienst”

Eén van de gevolgen van de Franse Revolutie was gelijkheid voor alle mensen. Dat betekende dat ook Joden openbare functies konden bekleden, al was dat in de praktijk niet altijd even gemakkelijk. Jonas Daniël Meijer onderscheidde zich als jurist doordat hij zaken als ‘voorbedachte rade’ en ‘verzachtende omstandigheden’, de rechtspraak binnen bracht.

29

PETRONELLA MOENS

1762-1843

De blinde schrijfster

Het was voor een vrouw in de 18de eeuwse mannenwereld moeilijk om zich intellectueel te ontwikkelen en niet makkelijk om te publiceren. De in haar tijd zeer gewaardeerde Petronella Moens uit Aardenburg slaagde daar ondanks haar blindheid wonderwel in. Haar verzen trokken alom de aandacht en zij won prijs op prijs

30

A.C.W. STARING

1767 - 1840

De dichtende landheer

Zo onstuimig als zijn vader was, zo kalm was Antoni Staring. Terwijl zijn ouders in Zuid-Afrika waren, sleet hij zijn jonge jaren bij een oude oom in Gouda, terug verlangend naar zijn vriendjes en de bossen van de Achterhoek. Na een studie rechten vestigde hij zich op zijn buiten de Wildenborch en leefde daar als de dichtende landheer. Die zijn tijd doorbracht met het verbeteren van zijn grond en het boerenbedrijf en het schrijven van verzen, waarvan er een enkele de tijd heeft doorstaan zoal het ‘Sikkels blinken, sikkels klnken’.

31

JOHAN VALCKENAER

1759-1821

Een onstuimige Patriot

Valckenaer behoorde tot de uitgesproken Patriotten met als gevolg dat hij in 1787 het veld moest ruimen. Hij probeerde in Parijs allerlei zaken te regelen. Hij was er voorstander van dat de duizenden vluchtelingen in Frankrijk zo snel mogelijk op eigen benen zouden komen. Hij maakte de Franse Revolutie van nabij mee. Na 1795 hoopte hij op een gezantschap in Parijs, maar hij werd hoogleraar in Leiden. Fel veroordeelde hij de overgave van de koloniën aan de Engelsen door de naar Londen gevluchte stadhouder Willem V

32

SEBALD JUSTINUS BRUGMANS

1763-1819

Professor in alles

De uit Groningen afkomstige Brugmans, maakte carrière in Leiden. Hij hield zich onder meer bezig met het ontstaan van de aarde en de ordening der soorten. Zijn collectie rariteiten was befaamd. Hij maakte zich zeer verdienstelijk met de manier waarop hij het besmettingsgevaar

bestreed en zo vele levens redde.

33

PIETER PAULUS

1754 – 1796

Staatsman in hart en nieren

Pieter Paulus werd geboren in het Zeeuwse Axel. Hij ontpopte zich als een goed organisator, die onder meer de in het slop geraakte Admiraliteit van de Maze binnen de kortste keren wist te reorganiseren. Na de komst van de Fransen werd hij met algemene stemmen gekozen tot voorzitter van de Nationale Vergadering. Kort daarop overleed hij

34

CHRISTIAN FRIEDRICH RUPPE

1753 - 1826

De Leidse Vivaldi

Ruppe werd wel de Leidse Vivaldi genoemd. Hij was afkomstig uit Duitsland maar vestigde zich in Leiden waar hij onder meer kapelmeester werd van het universiteitsensemble. Hij schreef muziek bij Patriottische zangstukken en bracht de zangprestaties van het koor van het Weeshuis tot grote hoogte

35

JAN KOPS

1765 – 1849

Het ordenen van de natuur

De in Haarlem geboren doopsgezinde dominee Jan Kops had een grote liefde voor de natuur. Hij schreef rapporten over de mogelijkheden om woeste grond te ontginnen. Hij streefde naar een verbetering van de landbouw te beginnen met goed landbouwonderwijs. Hij zette het tijdschrift “Magazijn van Vaderlandschen Landbouw”op en leverde de teksten voor de Nederlandse Flora van J.C. Sepp.

36

ANTON REINHARD FALCK

1777-1843

Reiziger en diplomaat

Falck was een diplomaat tot in de toppen van zijn vingers. In zijn jeugd woonde hij in Utrecht en op het buiten Oostbroek even buiten de stad. Hij reisde naar Frankrijk om aan de conscriptie te ontsnappen en werd door de wisselende besturen telkens weer geroepen voor diplomatieke functies. Ondertussen genoot Falck met volle teugen van het betere leven in Duitsland, Frankrijk en Spanje en had een verhouding met de onstuimige en bekende Lady Holland.

37

RUTGER JAN SCHIMMELPENNINCK

1761 - 1825

Een man van het midden

De in Deventer geboren Schimmelpenninck maakte na 1795 carrière als voorzitter van de Nationale Vergadering, ambassadeur in Parijs en mede-auteur van een nieuwe grondwet. Het hoogtepunt van zijn leven was de benoeming door Napoleon tot raadpensionaris in het jaar 1805. In 1806 werd hij vervangen door koning Lodewijk Napoleon

38

CHRISTIAAN ANDRIESSEN

1775-1846

Fotograferen met een potlood

Geschilderde behangsels zoals zijn vader maakte waren uit de mode. Naar zijn schilderijen was geen vraag. Toch wordt Christiaan Andriessen als kunstenaar in onze tijd bijzonder gewaardeerd omdat hij een getekend dagboek bijhield, waarin hij het gewone leven van alledag tekende. Daarmee is een uniek tijdsbeeld uit de jaren 1804-1808 bewaard gebleven.

39

LODEWIJK NAPOLEON

1778 – 1846

Een ware koning

Het was de bedoeling van Napoleon dat zijn broer Lodewijk als koning van Holland zorg zou dragen voor een constante aanvoer van geld en manschappen en dat hij zou zorgen voor een waterdichte blokkade tegen de handel met de Engelsen. Eenmaal onder de vleugels van Napoleon vandaan ontpopte Lodewijk zich tot een goede koning die het beste voor had met

Holland

40

JOHANNES LE FRANCQ VAN BERKHEY

1729-1812

Vrank en vry

De Leidse geleerde die vanwege zijn liefde voor Oranje telkens weer in de problemen kwam is vooral bekend geworden door zijn uitgebreide en fraaie uitgevoerde encyclopedie over het leven in Holland: De Natuurlijke Historie van Holland. Door zijn felle houding werd hij aangevallen door de studenten. Zijn ruiten werden ingegooid. Bij de Kruitramp in 1807 veranderde zijn huis in een puinhoop.

41

JAN BLANKEN 

1755-1838

Waterstaatsman in hart en nieren

De timmermanszoon uit Bergambacht werd één van de belangrijkste waterbouwkundigen van zijn tijd. Hij bouwde een droogdok in Hellevoetsluis, waartoe hij een stoommachine van James Watt liet overkomen. Hij maakte de plannen voor de marinehaven bij Nieuwe Diep (Den Helder). Onder zijn leiding werd het Noord-Hollands kanaal gegraven. Hij was de uitvinder van de waaiersluis.

42

HENDRIK DOEFF

1777 – 1835

Achtergebleven in Japan

Toen de handel in Amsterdam vrijwel stil kwam te liggen besloot de jonge Hendrik Doeff zijn geluk te beproeven in dienst van de VOC. Hij reisde naar Batavia en werd direct doorgestuurd naar Deshima. Daar verbleef hij zeventien jaren, vergeten door Nederland vanwege de politieke toestanden daar. Doeff verdiepte zich in de Japanse cultuur en maakte een Japans woordenboek. Hij was één van de eersten die terug in Nederland schreef over de Japanse cultuur. Omgekeerd werd zijn woordenboek decennia lang gebruikt door Japanse studenten die Nederlands wilden leren.

43

CAREL HENDRIK VERHUELL

1764 - 1845

Bewonderaar van Napoleon

VerHuell was een marineman, geboren in Doetinchem. Hij was de vertrouweling van Napoleon en speelde een rol bij de inval van de Engelsen op Walcheren in 1809. In 1813 weigerde hij om de vloot bij Den Helder over te dragen. In 1814 liet hij zich tot Fransman naturaliseren. Na de val van Napoleon woonde hij beurtelings bij zijn vrouw op hun landgoed bij Doetinchem en in Parijs. Aan het eind van zijn leven werd hij hooglijk gewaardeerd onder meer door zijn verdiensten in zijn jonge jaren tijdens de Vierde Engelse Oorlog.

44

WILLEM SIX VAN OTERLEEK

1761 – 1810

Diplomaat bij de tsaar

Willem Six stamde uit een familie van Amsterdamse bestuurders voortgekomen uit geslaagde kooplieden. Evenals zijn broer was hij lid van allerlei besturen. Hij maakte deel uit van een commissie die naar Parijs reisde om te proberen Napoleon te bewegen af te zien van zijn voornemen om zijn broer koning van Holland te maken. Eenmaal in Parijs werden de rollen omgedraaid en werd de delegatie min of meer gedwongen beleefd te vragen of Louis koning kon worden. Six werd als gezant naar Rusland gestuurd. Hij beleefde enkele historisch belangrijke moment zoals de vrede van Tilsit tussen Napoleon en tsaar Alexander I

45

WILLEM DE CLERCQ

1795 – 1844

Dagboeken van een ooggetuige

Hij was een Amsterdamse graanhandelaar, maakte handelsreizen tot in Sint Petersburg en werd onder koning Willem I directeur van de Nederlandsche Handel Maatschappij, maar voor ons is het belangrijkste dat hij nauwkeurig verslag heeft gedaan over de merkwaardige tijd waarin Willem de Clercq leefde. Op 30000 dicht beschreven velletjes papier lezen we de intocht van Napoleon, de rellen in 1813 en de komst van Willem I en nog velerlei andere zaken waarvan De Clercq ooggetuige was.

46

MARIA HULSHOFF

1781 - 1846

De vermeende aanslag op Napoleon

Hoewel zij behoorde tot de vredelievende Doopsgezinden, verkondigde Mietje Hulshoff met ongekende felheid de ideeën van de Verlichting en de Revolutie. Zij schreef opruiende pamfletten en werd daarvoor verschillende malen opgepakt. Toen Napoleon Amsterdam bezocht ging het gerucht dat Hulshoff een aanslag wilde plegen. Maar zij was inmiddels via Engeland naar Amerika gereisd, waar zij jaren woonden bij een Doopsgezinde familie. Haar laatste jaren sleet zij op een etage aan de Egelantiersgracht in Amsterdam.

47

GIJSBERT KAREL VAN HOGENDORP

1762 – 1834

De man van Oranje

Gijsbert Karel groeide op in Den Haag, werd daarna page in Pruisen, reisde naar Amerika en ontmoette Washington, maar hij is vooral bekend als de man die in 1813 de zoon van de stadhouder overhaalde om naar Nederland te komen. Hij was de belangrijkste man bij het schrijven van de grondwet die in 1814 werd aangenomen.

48

ALEXANDER GOGEL

1765-1821

Minister tegen wil en dank

Alexander Gogel werd geboren in Vught. Hij was een waar rekenwonder, maakte zich nuttig bij een Amsterdamse firma. Hij was een gematigd Patriot en werd weldra gevraagd om het probleem van de financiële tekorten op te lossen. Gogel schiep orde in de chaos aan belastingen en ontwierp een vorm van progressieve belasting. Hij had naast zijn rekenwerk gevoel voor kunst. Hij vertaalde het libretto van een opera en reisde nadat Willem I koning was geworden, naar Parijs om de uit Nederland gestolen kunstschatten terug te halen.

49

JOHANNA BORSKI

1764-1846

Bankier van huis uit

Borski was één van de rijkste bankiers van Amsterdam. Hij woonde in een grachtenpand en kocht daarnaast het buiten Elswout inclusief de herberg ‘Kraantje Lek’. Hij financierde voor een flink deel de oorlogen van de Europese vorsten. Na zijn plotselinge dood zette zijn vrouw de zaken onverdroten voort. Een vrouw in de bankwereld was in die tijd een ‘witte raaf’.

Toen Koning Willem I met zijn plannen voor een Nederlandsche Bank, de Nederlandsche Handel Maatschappij en de tegenvallers bij het Cultuurstelsel telkens weer geld te kort kwam, paste zij gigantische bedragen bij.

50

KONING WILLEM I

1772 – 1843

Een eigenzinnige vorst

Willem VI, de zoon van de naar Londen gevluchte stadhouder Willem V, stelde van alles in het werk om het land, geld en de positie van zijn vader terug te vinden. Hij onderhandelde met Duitse familieleden, zat aan tafel bij Napoleon en berustte tenslotte in de situatie op zijn landgoed in Pommeren en zijn huis in Berlijn. Tot zijn verrassing werd hij in 1813 door Van Hogendorp dringend verzocht naar Den Haag te komen en de touwtjes in handen te nemen als soeverein vorst. Willem ontpopte zich tot een eigengereid en doortastend koning, die zich vooral verdienstelijk maakte met het opzetten van de handel en de industrie, het verbeteren van de infrastructuur en het her organiseren van de koloniën.